Basisinkomen

Wat is een basisinkomen?

Een basisinkomen is een basisuitkering voor eenieder die de Nederlandse nationaliteit bezit, vanaf een bepaalde leeftijd, bijvoorbeeld vanaf 21 jaar. Met zo’n uitkering vervallen alle andere uitkeringen, zoals bijstand, WW, ANW, AOW, WIA, Wajong, want iedereen krijgt maandelijks een bepaald bedrag waarmee alles gedaan moet worden. Men kan erbij gaan werken, en het aantal uren of het soort werk (betaald/onbetaald) is een eigen, vrije keuze. Het basisinkomen dient van een hoogte te zijn waarmee de ontvanger normaal kan participeren in de maatschappij, dus boven het sociaal minimum.

Lees meer op de website www.basisinkomen.nl. De petitie van basisinkomen 2018 heeft ertoe geleid dat er meer dan 40.000 handtekeningen zijn verzameld en wordt het onderwerp op de agenda van de Tweede Kamer gezet!

Mening CRR

De CRR is voorstander van een onvoorwaardelijk basisinkomen, omdat dat leidt tot minder armoede, vanzelfsprekende participatie en gezondere en gelukkigere burgers met als gevolg een sociale, rechtvaardige en uitgebalanceerde samenleving. Immers, mensen met een bijstandsuitkering komen structureel geld tekort en leven in (grote) armoede.

Het Nibud heeft in maart 2014 onderzocht dat gezinnen in de bijstand structureel geld tekort komen.  Lees hier het volledige persbericht.

Volgens cijfers van het CBS leven in Nederland 1,2 miljoen inwoners onder de armoedegrens! Dat cijfer is beduidend lager dan de 2,6 miljoen van Eurostat, van de EU. Eurostat hanteert als armoedegrens onder andere de norm waarbij mensen zich minstens 4 van de volgende 9 zaken niet kunnen veroorloven:
1) huur of water/energienota betalen
2) woning voldoende warm kunnen houden
3) te maken met onverwachte uitgaven
4) het eten van vlees, vis of gelijksoortig om de andere dag
5) een week vakantie van huis
6) een auto
7) een wasmachine
8) een kleuren-tv
9) een telefoon

“Steeds meer huurders lopen het risico de huur niet meer te kunnen betalen, omdat ze te weinig inkomsten hebben. De economische crisis heeft de situatie verergerd, zegt het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) in een gepubliceerd rapport. In 2012 had 13 procent van de huurders een dergelijk betaalrisico. Dat is een verdubbeling ten opzichte van 2002. In totaal gaat het om circa 384.000 huurders die in de gevarenzone zitten. ‘Door de toenemende werkloosheid en achterblijvende loonontwikkeling zijn er steeds meer huurders waarvan het inkomen niet langer toereikend is voor de netto huurlasten en uitgaven voor het levensonderhoud’, aldus het onderzoeksinstituut. Het is nog maar de vraag of de positie van deze huurders verbetert door economisch herstel, zeggen de onderzoekers. Er moet rekening mee worden gehouden dat bij veel huurders de emmer overloopt door de recente jaarlijkse huurverhogingen. Dat geldt in het bijzonder voor huurders die nét niet (meer) in aanmerking komen voor huurtoeslag.” (Bron: dagblad Trouw, 24 oktober 2014).

Het aantal mensen dat onder de armoedegrens leeft, is in Nederland weer verder toegenomen. Volgens een rapport van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) en het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) hebben vooral eenoudergezinnen, niet-westerse huishoudens en bijstandsontvangers  moeite om rond te komen.  De toename van het aantal mensen dat onder de armoedegrens leeft, is voor een groot deel te wijten aan de economische crisis. Sinds 2007 kwamen er 412.000 armen bij.
In 2013 vielen 1,26 miljoen Nederlanders onder de armoedegrens van het SCP. Die wordt bepaald op basis van de kosten van het voorzien in de eerste levensbehoefte en deelname aan de samenleving. Voor alleenstaanden is de armoedegrens vastgesteld op 1.060 euro netto per maand, voor een paar met een kind is de grens 1.770 euro netto en voor een eenoudergezin met twee kinderen 1.600 euro. Vergelijk dit met de hoogte van een bijstandsuitkering: voor een alleenstaande is dat 645,76, voor een paar 1.291,52 en voor een alleenstaande ouder 904,06 netto per maand.

De CRR heeft op verschillende wijzen haar mening verkondigd:

 Overige informatie

Op 30 januari 2016 vond er in Maastricht een bijeenkomst van de Vereniging basisinkomen plaats. De Lange Mars vermeldt het volgende daarover: “Tijdens een inventarisatie op het drukbezochte congres over het basisinkomen in Maastricht op 30 januari bleek dat 20 Nederlandse gemeenten een basisinkomen willen. Het basisinkomen is nog nooit zo populair geweest. De Vereniging basisinkomen viert in het weekend zijn 25 jarige verjaardag met een driedaags congres. Volgens een van de sprekers Sjir Hoeijmakers is in ons land al twee jaar lang iets moois gaande. Het begon met een test met het basisinkomen in Groningen en daarna volgden 19 andere gemeenten die willen gaan experimenteren. Daar blijft het niet bij want er zijn nog meer geïnteresseerde gemeenten. Komende week bijvoorbeeld speelt een verzoek in Leeuwarden om met het basisinkomen in Friesland aan de gang te gaan. De gemeenten hebben echter toestemming nodig van Klijnsma. Op 16 februari heeft Klijnsma naar verwachting haar laatste onderhandeling met de eerste vier gemeenten Utrecht, Groningen, Wageningen en Tilburg. Zij sluiten dan de serie gesprekken af met de Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, die naar verwachting haar akkoord geeft. Het schijnt dat de PvdA-staatssecretaris helemaal geen zin heeft in deze experimenten. De volgende eisen worden in ieder geval aan de experimenten gesteld: ze moeten vallen binnen de alom gehate Participatiewet, dat betekent dat uitsluitend uitkeringsgerechtigden voor het experiment in aanmerking kunnen komen, het mag voor een beperkte groep mensen gaan van zo’n 50 tot 150 mensen per gemeente, omdat het een test betreft moet iedere gemeente een zogenaamde controlegroep hebben en het basisinkomen geldt niet per individu maar per huishouden. Tijdens het congres waarschuwden verschillende sprekers voor deze experimenten met het basisinkomen. Guy Standing, de stichter van het Basic Income Earth Network (BIEN), vindt dat elk experiment moet uitgaan van het principe dat het basisinkomen bedoeld is als middel om ieder individu een waardig leven binnen de samenleving te bieden. Het is een soort sociaal dividend als resultaat van de inspanningen van onze voorouders. Voor Guy geldt er slechts een voorwaarde voor een basisinkomen en dat is dat de burger deelneemt aan het politieke systeem. De burger moet zijn verantwoordelijkheid nemen. In Engeland regeert nu een neo-conservatieve regering gebaseerd op slechts 24% van de uitgebrachte stemmen. Guy Standing is positief over experimenten omdat deze laten zien hoe het werkt. Daarin verschilt hij van mening met een andere voorvechter Philippe Van Parijs, mede-oprichter van BIEN. Van Parijs waarschuwt tijdens zijn voordracht dat de experimenten niet de werking van het basisinkomen kunnen laten zien omdat ze altijd beperkt zijn in omvang en tijd. Hierdoor wordt niet duidelijk wat het effect bijvoorbeeld is op de arbeidsmarkt.”
 In de Volkskrant (28 augustus 2016) wordt geschreven over het experiment met een basisinkomen in Finland: 2 duizend Finnen zijn hiervoor geselecteerd. “Het basisinkomen – of althans experimenten met het fenomeen – rukt op. Finland begint volgend jaar een proef waarbij tweeduizend mensen die nu een uitkering hebben, een basisinkomen krijgen van 560 euro per maand. Dat geld krijgen ze belastingvrij en zonder de eis van een tegenprestatie. Het doel is uit te vinden of een basisinkomen goed is voor de werkgelegenheid, terwijl tegelijk de rompslomp in de sociale zekerheid wordt verminderd. Politici en economen kijken hoopvol uit naar de resultaten.
Het idee voor de proef was al aangekondigd, maar eind vorige week meldde het Finse ministerie van Sociale Zaken officieel dat het experiment doorgaat. Een bedrag van 560 euro per maand bevat genoeg prikkels voor de ontvanger van het basisinkomen om tijdelijk werk en deeltijdbanen te accepteren, denkt het ministerie. Tweeduizend willekeurig aangewezen Finnen tussen de 25 en 58 jaar die nu een bijstands- of werkloosheidsuitkering hebben, krijgen vanaf 1 januari twee jaar lang een basisinkomen. Ze worden verplicht mee te doen. Hun ervaringen worden vergeleken met een groep die geen basisinkomen krijgt. Bejaarden en studenten zijn uitgesloten van de proef, omdat ze niet op zoek zijn naar werk.
Het experiment – kosten 20 miljoen euro – moet de sociale zekerheid moderniseren en minder bureaucratisch maken, terwijl de arbeidsparticipatie en werkgelegenheid toenemen. Zo probeert Finland een oplossing te vinden voor de combinatie van hardnekkige werkloosheid, een wirwar aan sociale regelingen en een stijgend aantal zzp’ers. Finland is bepaald niet het enige westerse land dat kampt met die cocktail. Ook in andere landen worden daarom proeven gedaan met het fenomeen. Zwitserland ging het verst, door afgelopen juni een referendum uit te schrijven over een basisinkomen van 2.500 Zwitserse frank (2.260 euro) per maand voor iedere volwassen Zwitser en 625 frank voor alle kinderen. Dat plan ging veel verder dan de Finse proef, die vooralsnog alleen op werklozen is gericht. Het Zwitserse voorstel werd met grote meerderheid weggestemd, maar dat deerde de indieners niet. Die stelden dat grote maatschappelijke veranderingen altijd eerst op weerstand stuiten – zoals eerst ook de AOW – en noemden het ‘sensationeel’ dat nu al 23 procent vóór stemde. Voorstanders zien in een (vorm van) basisinkomen een oplossing voor een toekomst met minder werk, onder meer door robotisering. Tegenstanders vinden ‘gratis geld’ zonder enige tegenprestatie gevaarlijke en geldverslindende luchtfietserij. Niettemin wint het idee ook in Nederland terrein. In zo’n twintig gemeenten wordt gesproken over experimenten. Utrecht, Groningen, Tilburg en Wageningen nemen daarin het voortouw, zij het niet voor iedereen, maar alleen voor mensen in de bijstand.”
Steeds meer wetenschappers pleiten voor de invoering van een basisinkomen als oplossing voor de groeiende armoede, uitsluiting, toenemende werkloosheid e.d. Lees het artikel in ‘Trouw’ hier.

Lees het artikel van Sociale Vraagstukken hier. 

Ook vakbond FNV ziet de voordelen van een basisinkomen: lees hier de informatie op de website.

Journalist Rutger Bregman van ‘De Correspondent’ schrijft veel over het basisinkomen. Lees hier één van zijn artikelen.

Op de website Follow the Money is het volgende artikel over de voordelen en betaalbaarheid van een basisinkomen te lezen: klik hier.

In Finland wordt er een groots experiment met het basisinkomen gehouden: lees het artikel hier.

Kijktips

Kijk naar Panorama van Canvas over het basisinkomen.

Kijk naar Tegenlicht van VPRO over het basisinkomen.

Kijk naar de documentaire ‘Inequality for All‘ van de econoom Robert Reich.

Kijk naar de boekpresentatie van ‘De Schaduwelite’ van Ewald Engelen over de lessen van de economische crisis.

Kijk naar Tegenlicht van VPRO met Joris Luyendijk over de wereld van de banken.

Kijk naar een film over een basisinkomen hier!